"Dövlət nədir? Bizə xidmət etməli olan bir vasitə, ütü, su qızdırıcısı kimi bir şey deyilmi? Heç müqəddəs ütü görmüsünüz?" Bəzi tarixlərdə qanunlar baş kəsir ."İstərsə bir kağız bir bir nəfərin ,bir ailənin, bir cəmiyyətin kəlləsini qoparar. Dövlətin kağızının üzü en kəskin qılıncdan daha kəskindir." “XX əsrdə dövlətlərin qanuni "kağıt"larıyla öldürülən insanların sayı 268 milyon nəfərdir.” Türkiyə kinosunun son illər  yer ayırdığı  mövzulardan biri də  "12 Eylül darbesi"dir.  Bu sıradan "Kağıt"  filmi isə  seyrcisini tarixin məntiqi ardıcıllığını görmək üçün bir neçə il əvvələ aparır. Rejissoru və ssenaristi Sinan Çetin olan bu film  1977-78-ci illəri, xuntanın dövlət çevrilişindən sonra  düşüncə polisinin şübhəliləri necə yerli-yersiz həbs etməsindən, işgəncələr  və bu hadisələr fonunda həvəskar gənc rejissorun faciəsindən danışır. Müəllifin avtobioqrafik  qeydləri əsasında 30 il idi ki,  çəkmək istədiyi bu  filmin 2008-ci ildə çəkilişlərinə başlanmışdır.  "Kağıt"  2 il sonra  mavi ekranlara çıxır. Filmin fabulası ilə bağlı simvolik  slogan  belədir : "Hangi kağıt hayattan daha değerlidir?". Sinan Çetin filmin məqsədi  haqda əlavə qeyd edir : "Saçma sapan yasaklar koyanların hiç yargılanmamasını eleştirdim".

Sinopsis.

Emrah : Sabah kahvaltısında zeytin yemek yasaklansa ne olurdu?

Müzeyyen xanım : Sabah kahvaltısında zeytin yemeyiz.

 Bəzi tarixlərdə qanunlar baş kəsir ."İstərsə bir kağız bir bir nəfərin ,bir ailənin, bir cəmiyyətin kəlləsini qoparar. Dövlətin kağızının üzü en kəskin qılıncdan daha kəskindir."

84 dəqiqəlik  sujet xəttində "yönetmen" Emrahla  kiçik məmur "Müzeyyen Hanım"  qarşı-qarşıya qoyulub. Atasının əczaçı görmək istədiyi Emrah həvəskar fotoqraf kimi çalışır. Arzusu aktyor dostlarının köməyi ilə sosial- işçi filmi çəkməkdir. Ancaq çıxılmaz bir vəziyyətə düşüb. Heç cür maliyyə problemini həll edə bilmir, bir "kino" adamı pul ayırmağa hazırdır, hətta masanın üzərinə pulları qoyur və çəkilişlərin başlamasını gözləyir. Çəkilişlər başlayır. Kino da hazır olur. Amma bir "kağıt"ın olması gərəkdir ki, film kinoteatrlarda ekranlara çıxarılsın.

 Heç bir şey etməyən vətəndaş qanun pozmur. Mədəniyyət nazirliyinin yazılmış qanununa görə isə çəkilişdən əvvəl  kino üçün icazə verilə bilər. Kinonun "kağıt"sız çəkilməsi qadağan imiş. İndi "kağıt" bürokratik sədd kimi ən böyük maneədir. Bundan sonra hadisələr başqa axarla cərayan edir. Ailədə faicə yaşanır, evini itirdiyini bildikdə "baba" intihar edir. 70- lərin Türkiyəsində bu qanunların sahibi dövlət aşkar qatilə çevrilir. 12 sentyabr Kenan Evrən çevrilişindən sonra hərbi hakimiyyət  şübhəli  Emrahları  həbs edir.

"Dövlət nədir? Bizə xidmət etməli olan bir vasitə, ütü, su qızdırıcısı kimi bir şey deyilmi? Heç müqəddəs ütü görmüsünüz?"

 

 Scherif Abde                                (c) SOLFRONT